Lần đầu chạm vào website và SEO, ai cũng muốn học hết mọi thứ cùng lúc. Đội ngũ chúng tôi đã gặp không ít bạn mua đủ công cụ, cài đủ tiện ích rồi cuối cùng chẳng dùng được cái nào. Vì vậy, bài viết này đi theo hướng ngược lại: chọn gọn, học đúng thứ tự và bắt đầu từ những việc bạn làm được ngay trong tuần đầu tiên. Top 5 công nghệ, website và SEO cho người mới bắt đầu chính là cách chúng tôi sắp xếp lại lộ trình ấy sao cho dễ theo nhất.
Chúng tôi gom lại năm nhóm kiến thức nên nắm trước. Đó là nền tảng máy tính và bảo mật, một nơi dựng website đơn giản, SEO cơ bản, công cụ đo lường miễn phí và cách lên kế hoạch nội dung. Nhóm nào cũng có thể học song song, nhưng nên ưu tiên theo đúng thứ tự từ trên xuống. Học sai thứ tự thường khiến bạn rối, vì kiến thức phía sau dựa trên nền ở phía trước.
Một lưu ý nhỏ: giá cả, gói dịch vụ và tính năng của công cụ thay đổi theo thời gian. Mọi con số trong bài chỉ mang tính tham khảo, bạn nên kiểm tra lại trên trang chính thức trước khi quyết định.
Tiêu chí chọn công nghệ và website cho người mới
Khi tư vấn cho người mới, chúng tôi thường hỏi ba câu: học mất bao lâu, tốn bao nhiêu tiền và khi gặp lỗi thì có ai giúp không. Ba điều này quyết định khá nhiều việc một công cụ có hợp với bạn hay không.
Đầu tiên là độ dễ học. Một công cụ dễ học là công cụ bạn dựng được trang đơn giản chỉ trong vài buổi tối. Thử làm một bài tập nhỏ như tạo trang giới thiệu bản thân. Nếu quy trình khiến bạn bực mình sau nửa giờ, công cụ đó có thể chưa hợp giai đoạn đầu, và bạn nên thử lựa chọn khác thay vì cố gắng vượt qua.
Thứ hai là chi phí, và nên tách làm hai phần. Tiền ban đầu thường dễ thấy, còn tiền duy trì hằng tháng hay bị bỏ qua. Có một khách hàng từng chia sẻ với chúng tôi rằng anh chỉ nhìn giá lúc đăng ký. Đến năm thứ hai, anh giật mình vì phí gia hạn tên miền và lưu trữ cao hơn gần gấp đôi. Hãy tính chi phí cho cả năm, đừng chỉ tính tháng đầu.
- Mức độ dễ học và thời gian để thấy kết quả đầu tiên
- Chi phí ban đầu cộng chi phí duy trì mỗi tháng
- Cộng đồng hỗ trợ tiếng Việt có đủ mạnh không
Cộng đồng là tiêu chí nhiều người bỏ qua lúc mới làm. Một công cụ có diễn đàn tiếng Việt sôi động sẽ tiết kiệm cho bạn rất nhiều giờ khi gặp lỗi lúc nửa đêm. Khi chọn, hãy thử tìm vài câu hỏi đã có lời giải trên mạng tiếng Việt. Nếu tìm mãi không ra, đó là dấu hiệu bạn nên cân nhắc kỹ hơn trước khi đầu tư thời gian.
Nền tảng máy tính, trình duyệt và bảo mật tài khoản
Nhiều người nghĩ SEO chỉ là chuyện nội dung và từ khóa. Thực tế, kỹ năng nền tảng mới quyết định tốc độ học của bạn. Nếu bạn quen tìm tệp, quản lý thư mục và dùng trình duyệt cùng các công cụ quản trị, mọi thứ phía sau sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều. Đây là phần chúng tôi thấy nhiều bạn bỏ qua rồi phải quay lại học bù.
Về cấu hình máy, bạn không cần chiếc máy đắt tiền. Tuy vậy, nếu máy quá yếu, trình soạn thảo và trình duyệt chạy chậm, rất dễ khiến bạn nản. Hãy đảm bảo máy đủ bộ nhớ để mở vài tab cùng lúc mà không bị đứng. Đây là điểm nên cân nhắc nâng cấp trước khi bỏ tiền mua thêm phần mềm.
Bảo mật thì không nên xem nhẹ. Tài khoản quản trị website bị lộ là chuyện xảy ra khá thường xuyên, và khi đó bạn mất cả công sức lẫn dữ liệu. Chúng tôi khuyên bật xác thực hai lớp cho mọi tài khoản quan trọng. Dùng trình quản lý mật khẩu thay vì ghi ra giấy, đặt mật khẩu đủ dài và không dùng chung giữa các dịch vụ. Thói quen nhỏ này có thể cứu bạn khỏi nhiều rắc rối về sau.
Website đầu tiên: tự xây hay thuê dịch vụ
Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất. Đáp án phụ thuộc vào việc bạn có thời gian để học hay không. Nếu chỉ cần trang giới thiệu hoặc blog cá nhân, công cụ dựng sẵn là đủ. Còn nếu cần hệ thống bán hàng với nhiều tính năng riêng, thuê một đơn vị triển khai thường tiết kiệm thời gian hơn đáng kể. Bạn có thể tham khảo thêm danh sách công ty thiết kế website tại Cần Thơ nếu đang ở khu vực này.
Một website cơ bản thường gồm ba khoản chính. Tên miền là địa chỉ để người ta tìm thấy bạn. Hosting là nơi lưu trữ trang trên máy chủ, có gói rẻ cho trang ít truy cập và gói mạnh hơn cho trang đông người. Giao diện có bản miễn phí và bản trả phí. Với mỗi khoản, hãy kiểm tra giá gia hạn, vì giá năm đầu thường được khuyến mãi và năm sau có thể tăng. Đây là chỗ người mới hay bị bất ngờ nhất.
Hạn chế của nền tảng dựng sẵn là khả năng tùy biến có giới hạn, và bạn phụ thuộc nhiều vào bên cung cấp. Nếu họ tăng giá hoặc đổi chính sách, việc chuyển dữ liệu sang nơi khác không dễ dàng. Hãy sao lưu nội dung định kỳ để luôn có đường lui. Chúng tôi từng thấy một bạn mất trọn hai năm bài viết chỉ vì quên sao lưu, và bài học đó đáng giá hơn mọi lời khuyên khác.
Kiến thức SEO cơ bản: từ khóa, nội dung và kỹ thuật
Nói đơn giản, SEO là làm cho trang của bạn dễ được tìm thấy trên công cụ tìm kiếm. Không có công thức cố định, nhưng có những nguyên tắc đã được nhiều người kiểm chứng qua thời gian. Bạn không cần thuộc hết thuật ngữ ngay từ đầu, chỉ cần hiểu ba ý chính: người dùng tìm gì, trang của bạn trả lời được đến đâu và máy có đọc được trang đó không.
Với website mới, đừng nhắm ngay vào những từ khóa quá cạnh tranh. Hãy chọn cụm từ dài và cụ thể hơn. Thay vì “làm website”, thử “hướng dẫn làm website bán hàng cho người mới”. Cụm dài thường ít đối thủ hơn, và người tìm kiếm với cụm đó thường đã biết mình cần gì nên dễ chuyển đổi hơn. Đây là cách làm thực tế nhất cho giai đoạn đầu.
Về nội dung, hãy viết để trả lời câu hỏi thật của người đọc. Thử đọc lại bài của mình như một người hoàn toàn xa lạ với chủ đề. Nếu họ vẫn hiểu và làm theo được, bài đó đã tốt. Kỹ thuật như tốc độ tải trang, tiêu đề rõ ràng và liên kết nội bộ giữa các bài cũng quan trọng, nhưng hãy làm từng bước, đừng cố tối ưu mọi thứ trong một buổi.
Khi cần đánh giá nguồn thông tin hay đối tác, bạn có thể đọc bài cách lọc nhanh danh sách top website, diễn đàn uy tín. Cách kiểm tra nguồn trong đó cũng áp dụng khá tốt khi bạn đánh giá các công cụ SEO, vì cùng một nguyên tắc: nhìn vào dữ liệu thật thay vì lời quảng cáo.
Công cụ đo lường và lập kế hoạch nội dung
Đo lường giúp bạn biết mình đang đi đúng hướng hay không. Hãy bắt đầu với các công cụ miễn phí của những nền tảng tìm kiếm lớn, vì chúng cho dữ liệu thật về lượt xem, từ khóa đưa người đọc đến và lỗi kỹ thuật. Đừng vội đăng ký nhiều gói trả phí khi chưa biết mình cần số liệu gì.
Lập kế hoạch nội dung cũng không cần phức tạp. Chúng tôi thường khuyên người mới lập một bảng đơn giản gồm chủ đề, từ khóa chính, ngày đăng và trạng thái. Mỗi tuần chỉ cần đều đặn một đến hai bài là đủ để hình thành thói quen. Quan trọng hơn số lượng là duy trì đều trong nhiều tháng liền.
Khi đã có vài bài viết, hãy xem bài nào được đọc nhiều và bài nào gần như không ai ghé. Bài được đọc nhiều cho bạn biết người đọc đang quan tâm điều gì, từ đó lên ý tưởng cho các bài tiếp theo. Vòng lặp đơn giản này là thứ bạn sẽ dùng suốt quãng đường làm nghề.
Lời kết cho người mới bắt đầu
Học website và SEO không phải cuộc đua nước rút. Hãy chọn một hướng, làm đều đặn và ghi lại những điều học được mỗi tuần. Khi gặp lỗi, đừng hoảng, vì hầu hết vấn đề đều đã có người xử lý và chia sẻ trên mạng tiếng Việt. Đội ngũ chúng tôi tin rằng sự kiên trì và thứ tự học đúng sẽ đưa bạn đi xa hơn bất kỳ công cụ đắt tiền nào.